ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ หรือ เอ็มไอเอส (อังกฤษ: management information system - MIS) หมายถึง ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ หมายถึง ระบบที่รวบรวมและจัดเก็บข้อมูลจากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ทั้งภายใน และภายนอกองค์การอย่างมีหลักเกณฑ์ เพื่อนำมาประมวลผลและจัดรูปแบบให้ได้สารสนเทศที่ช่วยสนับสนุนการทำงาน และการตัดสินใจในด้านต่าง ๆ ของผู้บริหาร เพื่อให้การดำเนินงานขององค์การเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดย MIS (เอ็มเอสไอ) จะประกอบด้วยหน้าที่หลัก 2 ประการ คือ
1. สามารถเก็บรวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ ทั้งจากภายใน และภายนอกองค์การมาไว้ด้วยกันอย่างเป็นระบบ
2. สามารถทำการประมวลผลข้อมูลอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้ได้สารสนเทศที่ช่วยสนับสนุนการปฏิบัติงาน และการบริหารงานของผู้บริหาร
การนำไปใช้งานสามารถแบ่งได้ 4 ระดับดังนี้
1. ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการในการวางแผนนโยบาย กลยุทธ์ และการตัดสินใจของผู้บริหารระดับสูง
2. ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการในส่วนยุทธวิธีในการวางแผนการปฏิบัตและการตัดสินใจของผู้บริหารระดับกลาง
3. ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการในระดับปฎิบัติการและการควบคุมในขั้นตอนนี้ผู้บริหารระดับล่างจะเป็นผู้ใช้สารสนเทศเพื่อช่วยในการปฎิบัติงาน
4. ระบบสารสนเทศที่ได้จากการประมวลผล
ระบบสารสนเทศเป็นระบบรวมทั้งนี้เนื่องจากไม่สามารถเก็บรวบรวมในลักษณะระบบเดียวเนื่องจากขนาดข้อมูลมีขนาดใหญ่และมีความซับซ้อนมาก ทำให้การบริหารข้อมูลทำได้อยาก การนำไปใช้ไม่สะดวก จึงจำเป็นต้องแบ่งระบบสารสนเทศออกเป็นระบบย่อย 4 ส่วนได้แก่
ระบบประมวลผลรายการ (Transaction Processing System :TPS)
ระบบจัดการรายงาน (Management Reporting System :MRS)
ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ (Decision Support System :DSS)
ระบบสารสนเทศสำนักงาน (Office Information System :OIS)
1. ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการในการวางแผนนโยบาย กลยุทธ์ และการตัดสินใจของผู้บริหารระดับสูง
2. ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการในส่วนยุทธวิธีในการวางแผนการปฏิบัตและการตัดสินใจของผู้บริหารระดับกลาง
3. ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการในระดับปฎิบัติการและการควบคุมในขั้นตอนนี้ผู้บริหารระดับล่างจะเป็นผู้ใช้สารสนเทศเพื่อช่วยในการปฎิบัติงาน
4. ระบบสารสนเทศที่ได้จากการประมวลผล
ระบบสารสนเทศเป็นระบบรวมทั้งนี้เนื่องจากไม่สามารถเก็บรวบรวมในลักษณะระบบเดียวเนื่องจากขนาดข้อมูลมีขนาดใหญ่และมีความซับซ้อนมาก ทำให้การบริหารข้อมูลทำได้อยาก การนำไปใช้ไม่สะดวก จึงจำเป็นต้องแบ่งระบบสารสนเทศออกเป็นระบบย่อย 4 ส่วนได้แก่
ระบบประมวลผลรายการ (Transaction Processing System :TPS)
ระบบจัดการรายงาน (Management Reporting System :MRS)
ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ (Decision Support System :DSS)
ระบบสารสนเทศสำนักงาน (Office Information System :OIS)
บทนำเกี่ยวกับระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการสมัยใหม่
ระบบสารสนเทศคืออะไร ? Information System หรือ IS ระบสารสนเทศ (Information system) หมายถึง ระบบที่ประกอบด้วยส่วนต่างๆ ได้แก่ ระบบคอมพิวเตอร์ทั้งฮาร์ดแวร์ ซอฟท์แวร์ ระบบเครือข่าย ฐานข้อมูล ผู้พัฒนาระบบ ผู้ใช้ระบบ พนักงานที่เกี่ยวข้อง และ ผู้เชี่ยวชาญในสาขา ทุกองค์ประกอบนี้ทำงานร่วมกันเพื่อกำหนด รวบรวม จัดเก็บข้อมูล ประมวลผลข้อมูลเพื่อสร้างสารสนเทศ และส่งผลลัพธ์หรือสารสนเทศที่ได้ให้ผู้ใช้เพื่อช่วยสนับสนุนการทำงาน การตัดสินใจ การวางแผน การบริหาร การควบคุม การวิเคราะห์และติดตามผลการดำเนินงานขององค์กร
Data ข้อมูล หมายถึง ข้อเท็จจริงหรือเหตุการณ์เกี่ยวกับสิ่งต่าง ๆ เช่น คน สถานที่ สิ่งของต่าง ๆ ซึ่งมีการเก็บรวบรวมเอาไว้ และสามารถนำไปประมวลผลด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ ทั้งนี้สามารถเรียกเอามาใช้ประโยชน์ได้ในภายหลัง โดยข้อมูลอาจเป็นตัวเลข สัญลักษณ์ ตัวอักษร เสียง ภาพ ภาพเคลื่อนไหว เป็นต้น
information สารสนเทศ คือการนำข้อมูลมาผ่านระบบการประมวลผล คำนวณ วิเคราะห์และแปลความหมายเป็นข้อความที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆ ได้มากมายทำให้คำว่า สารสนเทศมีความหมายที่กว้างและหลากหลาย ทั้งความหมายในเชิงเทคนิคและความหมายของสารสนเทศในชีวิตประจำวัน เช่น สารสนเทศที่เป็นความรู้จากเครือข่ายคอมพิวเตอร์ จากโทรศัพท์มือถือ สารสนเทศระบบสื่อสารโทรคมนาคมสมัยใหม่ เช่น การฝาก ถอนเงินผ่านเครื่อง ATM การจองตั๋วเครื่องบิน และอื่นๆ
ข้อมูลดิบจากเคาน์เตอร์เช็คเอาต์ซุปเปอร์มาร์เก็ตเป็นการประมวลผลและจัดทำข้อมูลที่มีความหมาย,เช่นยอดขายหน่วยรวมของผงซักฟอกจานหรือยอดขายรวมรายได้จากผงซักฟอกจานสำหรับเก็บหรือขายเฉพาะอาณาเขต
หน้าที่ของระบบสารสนเทศ
กิจกรรมสามอย่างในระบบสารสนเทศก่อให้เกิดข้อมูลที่องค์กรต้องการในการตัดสินใจควบคุมดำเนินการวิเคราะห์ปัญหาและสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่หรือบริการเหล่านี้เป็นข้อมูลการประมวลผลและผลผลิต
Input ป้อนข้อมูล การรวบรวมหรือเก็บรวบรวมข้อมูลดิบจากภายในองค์กรหรือจากสภาพแวดล้อมภายนอก
Processing การประมวลผล แปลงข้อมูลดิบให้เป็นรูปแบบที่มีความหมาย
Output ผลลัพธ์จะถ่ายโอนข้อมูลที่ประมวลผลไปยังผู้ที่จะใช้หรือกิจกรรมที่จะใช้
Feedback คำติชมซึ่งเป็นผลลัพธ์ที่ถูกส่งกลับไปให้เหมาะสมกับสมาชิกขององค์กรเพื่อช่วยในการประเมินหรือแก้ไขขั้นตอนการป้อนข้อมูล
ขอบเขตของระบบสารสนเทศ
การใช้ระบบสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพต้องใช้ ความเข้าใจในองค์กรการจัดการและเทคโนโลยีสารสนเทศในการสร้างระบบระบบสารสนเทศสร้างมูลค่าให้กับ บริษัทการจัดการองค์กรและการจัดการกับความท้าทายถูกวางโดยสิ่งแวดล้อม
Organizations องค์กรมีโครงสร้างที่ประกอบไปด้วยระดับที่แตกต่างและพิเศษ โครงสร้างของพวกเขา แบ่งแยกอย่างชัดเจนของแรงงานความรับผิดชอบและความรับผิดชอบในบริษัท ธุรกิจจัดเป็นลำดับชั้นหรือเป็นปิรามิดโครงสร้างระดับบนของลําดับชั้นประกอบด้วยการจัดการ, พนักงานมืออาชีพและเทคนิค,ในขณะที่ระดับล่างประกอบด้วยบุคลากรที่ปฏิบัติงาน
Management การจัดการ หมายถึง กระบวนการทำงานหรือกิจกรรมที่กลุ่มบุคคลในองค์กร ร่วมกันทำงานเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ตามแนวทางที่กำหนดไว้ 5 ขั้นตอนประกอบด้วย การวางแผน การจัดองค์การ การบังคับบัญชาสั่งการ การประสานงาน และการควบคุม
Information technology เทคโนโลยีสารสนเทศ การนำเอาเทคโนโลยีมาใช้สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสารสนเทศ ทำให้สารสนเทศมีประโยชน์ และใช้งานได้กว้างขวางมากขึ้น เทคโนโลยีสารสนเทศรวมไปถึงการใช้เทคโนโลยีด้านต่าง ๆ ที่จะรวบรวม จัดเก็บ ใช้งาน ส่งต่อ หรือสื่อสารระหว่างกัน ในระบบสารสนเทศนั้นประกอบด้วย 5 ส่วนหลักๆ ได้แก่ บุคลากร ขั้นตอนการทำงาน ซอฟต์แวร์ ฮาร์ดแวร์ และข้อมูล ปัจจุบัน เทคโนโลยีสารสนเทศมีความสำคัญต่อวิถีชีวิตของประชาชน ทั้งด้านการติดต่อสื่อสาร การเป็นแหล่งข้อมูลความรู้ การดำเนินธุรกิจ และอื่นๆ อีกนับไม่ถ้วน
Computer hardware คอมพิวเตอร์ฮาร์ดแวร์ หรือ ฮาร์ดแวร์คอมพิวเตอร์ หมายถึง อุปกรณ์ต่างๆ ที่ประกอบขึ้นเป็นเครื่องคอมพิวเตอร์ มีลักษณะเป็นโครงร่างสามารถมองเห็นด้วยตาและสัมผัสได้ (รูปธรรม) เช่น จอภาพ คีย์บอร์ด เครื่องพิมพ์ เมาส์ เป็นต้น ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นส่วนต่างๆ ตามลักษณะการทำงาน ได้ 4 หน่วย คือ หน่วยประมวลผลกลาง (Central Processing Unit : CPU) หน่วยรับข้อมูล (Input Unit) หน่วยแสดงผล (Output Unit) หน่วยเก็บข้อมูลสำรอง (Secondary Storage) โดยอุปกรณ์แต่ละหน่วยมีหน้าที่การทำงานแตกต่างกัน
Computer software หมาย ถึง ชุด คำ สั่ง หรือ โปรแกรม ที่ ใช้ สั่ง งาน ให้ คอมพิวเตอร์ ทำ งาน ซอฟต์แวร์จึง หมาย ถึง ลำ ดับ ขั้น ตอน การ ทำ งาน ที่ เขียน ขึ้น ด้วย คำ สั่ง ของ คอมพิวเตอร์ คำ สั่ง เหล่า นี้ เรียง กัน เป็น โปรแกรม คอมพิวเตอร์ จาก ที่ ทราบ มา แล้ว ว่า คอมพิวเตอร์ ทำ งาน ตาม คำ สั่ง การ ทำ งาน พื้น ฐาน เป็น เพียง การก ระ ทำกับข้อ มูล ที่ เป็น ตัว เลข ฐาน สอง ซึ่ง ใช้ แทน ข้อ มูล ที่ เป็น ตัว เลข ตัว อักษร รูป ภาพ หรือ แม้ แต่ เป็น เสียง พูด ก็ ได้โปรแกรม คอมพิวเตอร์ ที่ ใช้ สั่ง งาน คอมพิวเตอร์ จึง เป็น ซอฟต์แวร์ เพราะ เป็น ลำ ดับ ขั้น ตอน การ ทำ งาน ของ คอมพิวเตอร์ คอมพิวเตอร์เครื่องหนึ่ง ทำ งาน แตก ต่าง กัน ได้ มาก มาย ด้วย ซอฟต์แวร์ที่ แตก ต่าง กัน ซอฟต์แวร์จึง หมาย รวม ถึง โปรแกรม คอมพิวเตอร์ ทุก ประเภท ที่ ทำ ให้ คอมพิวเตอร์ ทำ งาน ได้การ ที่ เรา เห็น คอมพิวเตอร์ ทำ งาน ให้กับเรา ได้ มาก มาย เพราะ ว่า มี ผู้ พัฒนา โปรแกรม คอมพิวเตอร์ มา ให้ เรา สั่ง งาน คอมพิวเตอร์ ร้าน ค้า อาจ ใช้ คอมพิวเตอร์ ทำ บัญชี ที่ ยุ่ง ยาก ซับ ซ้อน บริษัท ขาย ตั๋ว ใช้ คอมพิวเตอร์ ช่วย ใน ระบบ การ จอง ตั๋ว คอมพิวเตอร์ ช่วย ใน เรื่อง กิจ การ งาน ธนาคาร ที่ มี ข้อ มูล ต่าง ๆ มาก มาย คอมพิวเตอร์ ช่วย งาน พิมพ์ เอก สาร ให้ สวย งาม เป็น ต้น การ ที่ คอมพิวเตอร์ ดำ เนิน การ ให้ ประ โยชน์ ได้ มาก มาย มหาศาล จะ อยู่ ที่ ซอฟต์แวร์ ซอฟต์แวร์จึง เป็น ส่วน สำคัญ ของ ระบบ คอมพิวเตอร์ หาก ขาด ซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ ก็ ไม่ สามารถ ทำ งาน ได้ ซอฟต์แวร์จึง เป็น สิ่ง ที่ จำ เป็น และ มี ความ สำคัญ มาก และ เป็น ส่วน ประกอบ หนึ่ง ที่ ทำ ให้ ระบบ สาร สนเทศ เป็น ไป ได้ ตาม ที่ ต้อง การ
